Κορυφή σελίδας
ROCK - Τιμή και δόξα στον μεγάλο επαναστάτη - ΥΔΡΟΧΟΟΣ

ROCK - Τιμή και δόξα στον μεγάλο επαναστάτη - ΥΔΡΟΧΟΟΣ

Go to content

Main menu

ROCK - Τιμή και δόξα στον μεγάλο επαναστάτη

17 Νοεμβρίου 1997

Ο αναγνώστης με βάση όλα αυτά μπορεί να καταλάβει γιατί το Rock άρχισε ν αναπτύσσεται ως φαινόμενο στη δεκαετία του 60 στη Μ. Βρετανία και στις Η.Π.Α.. Εκεί υπήρχαν οι κατάλληλες κοινωνικές συνθήκες να γεννηθούν οι πρώτοι δημιουργοί κι εκεί υπήρχε το κεφάλαιο για να τους στηρίξει. Το κεφάλαιο πάντα αναζητά νέους επενδυτικούς χώρους και η μουσική ήταν ένας τέτοιος χώρος με τεράστιες δυνατότητες. Από εκείνη τη στιγμή το Rock άρχισε να εξαπλώνεται στον κόσμο με τρομερή ταχύτητα. Η εξάπλωση αυτή ήταν επιθυμητή από τους ιδεολόγους, γιατί έβλεπαν ότι ήταν ευκαιρία ν αλλάξει ο κόσμος. Η εξάπλωση ήταν επίσης επιθυμητή και από τους κεφαλαιοκράτες, γιατί έβλεπαν ότι δημιουργείται μια νέα αγορά, που με λίγη προσοχή θα ήταν αποκλειστικά υπό τον έλεγχό τους.

Όμως η εξάπλωση του Rock δεν είναι απλό φαινόμενο και θα πρέπει να την εξετάσουμε. Οι δυσκολίες στην εξάπλωση ήταν δύο. Η πρώτη είχε σχέση με το γεγονός ότι το Rock
ως ανεπιθύμητο φαινόμενο από την εξουσία βρήκε ισχυρές αντιστάσεις στις χώρες όπου η εξουσία μπορούσε να τρομοκρατεί τους πολίτες. Η δεύτερη δυσκολία είχε σχέση με τη γλώσσα του Rock που ήταν η αγγλική και όπως ήταν φυσικό τα νοήματά του δεν διαχέονταν ανάμεσα στους ανθρώπους που δεν είχαν τη γνώση αυτής της γλώσσας. Εξαιτίας αυτών των δυσκολιών, η εξάπλωση του Rock στις υπόλοιπες χώρες έγινε σε δύο φάσεις και με δύο τρόπους. Στην πρώτη φάση τα μηνύματα του Rock υιοθετήθηκαν απ' αυτούς που είχαν τις ανάλογες δυνατότητες. Απ αυτούς που το μορφωτικό τους επίπεδο επέτρεπε την κατανόηση του Rock στη μητρική του γλώσσα και που το κοινωνικό και οικονομικό τους επίπεδο τους επέτρεπε ν' αγνοούν την εξουσία όταν ακολουθούσαν το μοντέλο ζωής που πρότεινε το Rock. Το Rock με λίγα λόγια εισήχθη μέσα στις εθνικές κοινωνίες των "κατωτέρων" κρατών από τα παιδιά των αντίστοιχων αρχουσών τάξεων. Από τα παιδιά που σπούδαζαν στις μητροπόλεις της Δύσης και γνώρισαν τη μουσική του Rock μέσα στα πανεπιστήμια. Οι κρατούντες στα διάφορα εθνικά συστήματα δεν μπορούσαν ν αντιδράσουν σκληρά και βίαια στη γέννηση των φαινομένων, γιατί απλούστατα τα παιδιά του Rock ήταν τα δικά τους παιδιά. Ολιγώρησαν και βασίστηκαν σε δύο πράγματα. Το πρώτο ήταν η αδυναμία των ομοεθνών φτωχών να καταλάβουν το νόημα και τη σημασία του, ενώ το δεύτερο η δύναμη της προπαγάνδας που ήταν υπό τον έλεγχό τους. Το σύστημα σ αυτήν τη φάση με μέσο την προπαγάνδα δεν προσπάθησε να πολεμήσει το Rock όπως στις χώρες όπου γεννήθηκε, παρά προσπάθησε να το κάνει αντιπαθές στους φτωχούς. Προσπάθησε να χαλάσει την εικόνα του, γνωρίζοντας ότι οι φτωχοί μόνον αυτήν την εικόνα αντιλαμβάνονταν και τίποτε άλλο. Αυτό έγινε με τον πιο απλό τρόπο. Το Rock παρουσιάστηκε σαν άλλο ένα καπρίτσιο των πλουσίων. Το νόημα της προπαγάνδας ήταν απλό. Τα πλουσιόπαιδα, οι φλώροι, οι κρυφοαδερφές ακούνε Rock. Οι φτωχοί, που είναι πραγματικοί άντρες και δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους, πρέπει να το αποφύγουν, για να μην χαρακτηριστούν φλώροι. Σ αυτό βοήθησαν και κάποιες ταινίες του κινηματογράφου, που ήταν προς λαϊκή κατανάλωση. Το μοτίβο ήταν ένα. Κάποια θρασύδειλα πλουσιόπαιδα με ντύσιμο τσίρκου πολεμούσαν δήθεν το σύστημα μέχρι να συμβιβαστούν με τη θέληση του πλούσιου μπαμπά. Το Rock ήταν ένα διάλειμμα που οι πλούσιοι το απολάμβαναν, έχοντας την ασφάλεια του πλούτου της οικογένειας, ενώ οι φτωχοί που τους ακολουθούσαν ήταν τα τραγικά θύματα.

Βλέπουμε δηλαδή μια τεράστια διαφορά σ' ό,τι αφορά την κοινωνική εξάπλωση του Rock ανάμεσα στις χώρες όπου αυτό γεννήθηκε και στις χώρες όπου εισάχθηκε. Στις πρώτες ξεκίνησε από τη βάση, επηρεάζοντας την κορυφή, ενώ στις δεύτερες είχε ακριβώς την αντίθετη φορά. Αυτή ήταν η πρώτη φάση και το αποτέλεσμά της ήταν η μονιμοποίηση του φαινομένου Rock μέσα στην κάθε εθνική κοινωνία. Η δεύτερη φάση είχε ως στόχο την περαιτέρω εξάπλωση του Rock μέσα στις κοινωνίες και αποτέλεσμα αυτής της φάσης ήταν η δημιουργία αυτού που ονομάζουμε εθνικό Rock. Αυτοί που αρχικά είχαν τα προσόντα να έχουν επαφή με το Rock, άρχισαν να δημιουργούν τραγούδια Rock στην εθνική τους γλώσσα. Χρησιμοποιώντας την κοινή παράδοση του Rock, άρχισαν να περνούν τα μηνύματά του με τη βοήθεια της εθνικής γλώσσας στις τάξεις που δεν είχαν μέχρι τότε τη δυνατότητα επαφής. Από αυτό το σημείο κι έπειτα το σύστημα άρχισε να τρομάζει και να γίνεται απειλητικό. Άλλαξε την προπαγάνδα του και πολεμούσε το Rock με τον τρόπο που το πολεμούσε και στις χώρες μέσα στις οποίες γεννήθηκε.


Το αγγλόφωνο Rock με τις αντίστοιχες εθνικές μορφές του έχει τη σχέση κορμού και κλαδιών στο ίδιο δέντρο. Το Rock μπορεί να παρομοιαστεί με ένα δέντρο, όπου ο κορμός του είναι το αγγλόφωνο Rock, ενώ τα κλαδιά είναι οι εθνικές μορφές του. Έχουν καί οι δύο τύποι τις ίδιες ρίζες και άρα τις ίδιες βάσεις. Ρίζες είναι οι πρώτοι δημιουργοί, που δημιούργησαν έναν καινούριο λόγο, έχοντας ως στόχο την εξουσία που γεννά τα κοινωνικά προβλήματα. Από εκεί και πέρα όλοι έχουν αναπτύξει μεταξύ τους σχέση αλληλοεξάρτησης. Ο ένας παρακολουθεί την πρόοδο του άλλου και ανταλλάσσουν στοιχεία. Όσο μεγαλώνει ο κορμός, τόσο μεγαλώνουν και τα κλαδιά κι αντίστροφα. Αυτή η διαδικασία είναι δυνατή, γιατί τα πάντα είναι κοινά και η μόνη διαφορά βρίσκεται στη γλώσσα. Δεν συμβαίνει αυτό που συμβαίνει στις εθνικές παραδόσεις, όπου τα πρότυπα, οι στόχοι, οι εχθροί κλπ. είναι διαφορετικοί και άρα δεν μπορεί η μια παράδοση ν' αντιγράψει την άλλη. Στην περίπτωση του Rock η αντιγραφή είναι απόλυτη και επιθυμητή απ
όλους ανάμεσα στο αγγλόφωνο και το αντίστοιχο εθνικό Rock. Η μόνη εξαίρεση είναι το ιρλανδικό Rock, που εκτός των άλλων περνά και εθνικά μηνύματα, όμοια μ΄ αυτά που περνούν οι εθνικές παραδόσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το ιρλανδικό εθνικό πρόβλημα ήταν ταυτόχρονα και κοινωνικό στη Μ. Βρετανία, που ήταν από τις χώρες όπου γεννήθηκε το Rock. Γι αυτόν το λόγο κανένας δεν μπορεί να κατηγορήσει τους Ιρλανδούς ότι χρησιμοποιούν το Rock για εθνική προπαγάνδα. Οποιοσδήποτε άλλος αν το έκανε θα καταδικαζόταν και θα αποβαλλόταν από το χώρο του Rock. Δεν είναι δυνατόν το ελληνικό Rock να στρέφεται εναντίον των Τούρκων και ν' αναγνωρίζεται ως Rock. Οι εχθροί που πολεμά το Rock είναι πάντα οι εσωτερικοί φορείς της εξουσίας μέσα στην κάθε κοινωνία.

Το εθνικό Rock, όπως συνέβη και στην αγγλόφωνη μορφή του, γρήγορα βρήκε την υποστήριξη του αντίστοιχου εθνικού κεφαλαίου. Οι κεφαλαιοκράτες επένδυσαν σ΄ αυτό, έχοντας ως στόχο την κάθε εθνική αγορά. Οι πρακτικές ήταν οι ίδιες, αλλά η κλίμακα διαφορετική. Το αγγλόφωνο Rock, έχοντας ως στόχο την παγκόσμια αγορά, μετατράπηκε σε μια κολοσσιαία βιομηχανία, ενώ το αντίστοιχο εθνικό περιορίστηκε στα πολύ μικρότερα εθνικά μεγέθη. Αυτός είναι και ο λόγος που οι δημιουργοί ανεξαρτήτως εθνικότητας προσπαθούν να κάνουν επιτυχίες με αγγλικό στίχο. Αυτή η δραστηριότητα βοήθησε πολύ και την ίδια την αγγλική γλώσσα στην προσπάθειά της να παρουσιαστεί σαν παγκόσμια γλώσσα. Πολλοί έμαθαν αγγλικά αρχικά εξαιτίας του πάθους τους για το Rock.


Ο αναγνώστης, με βάση τα παραπάνω, μπορεί ν
αντιληφθεί πώς εξαπλώθηκε το Rock και τι ζημιά έκανε στο σύστημα. Αυτό που δεν μπορεί ν αντιληφθεί είναι η σημερινή στασιμότητα. Οι παλαιότεροι δημιουργοί ήταν επαναστάτες και καινοτόμοι. Τι συμβαίνει όμως με τους νεότερους; Δεν έχουν να πουν κάτι καινούριο; Εξαντλήθηκαν οι δυνατότητες του Rock; Το Rock κτυπάει την προπαγάνδα. Για όσο διάστημα υπάρχει το σύστημα και άρα η προπαγάνδα του, υπάρχει και η δυνατότητα να επιβιώνει το Rock. Είναι δυνατόν οι δούλοι του συστήματος να είναι πιο εφευρετικοί και ευφυείς από τους δημιουργούς του Rock; Από τη στιγμή που υπάρχει εξουσία υπάρχει και προπαγάνδα, που είναι η "τροφή" του Rock. Υπάρχει "τροφή" και δεν υπάρχουν άνθρωποι να την καταναλώσουν;

Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: "Τροφή" υπάρχει, όπως υπάρχουν και οι απαραίτητοι άνθρωποι. Απλά το σύστημα δεν είναι εύκολος αντίπαλος. Είναι έξυπνο και πονηρό, ώστε να εκμεταλλεύεται τη γνώση του και ταυτόχρονα έχει και ισχύ. Το σύστημα είναι ένα "τέρας", που έχει επιβιώσει μέσα σε πραγματικά δύσκολες συνθήκες και δεν πρέπει να το υποτιμάμε. Το γεγονός ότι δέχτηκε τρομερά χτυπήματα, δεν σημαίνει ότι κάτι τέτοιο είναι στη φύση του να το επιτρέπει. Δεν ανταπέδωσε όταν δεν μπορούσε, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή. Σήμερα το σύστημα έχει καταφέρει να ελέγξει το Rock. Δεν μπορούμε να πούμε ότι το νίκησε, γιατί το Rock, επειδή έχει σχέση με την προπαγάνδα, δεν πεθαίνει. Μπαίνει σε μια κατάσταση ύφεσης μέχρι να ξαναεκραγεί. Το σύστημα αυτήν την έκρηξη φοβάται κι αυτήν προσπαθεί να ελέγξει. Ο έλεγχος του Rock έγινε δυνατός εξαιτίας δύο παραγόντων. Ο πρώτος παράγοντας είναι η τρομερή γνώση του συστήματος και το δεύτερο είναι η τεχνολογία. Σ
ό,τι αφορά τον πρώτο παράγοντα συμβαίνει το εξής: Το σύστημα έχει άπειρη γνώση κι αυτό του δίνει τη δυνατότητα να καπελώνει το σύνολο των επαναστάσεων. Κινδυνεύει πραγματικά μόνον όταν απειλείται η προπαγάνδα του. Το Rock των περασμένων δεκαετιών το νίκησε, γιατί δέχτηκε τα μηνύματά του ως κάτι το οποίο έπρεπε να ενσωματωθεί μέσα στη δική του προπαγάνδα. Από τη στιγμή που δεν μπόρεσε να εξαφανίσει αυτά τα μηνύματα, τα υιοθέτησε, ώστε ν' αποσβεσθούν οι τάσεις που αυτά δημιουργούν. Άλλαξε τακτική κι επέτρεψε στην κοινωνία να προχωρήσει ένα βήμα. Εγκατέλειψε τις υστερίες και προσαρμόστηκε. Τι σημαίνει όμως προσαρμογή; Επέτρεψε στον κόσμο να έχει κοινούς προβληματισμούς με τους δημιουργούς του Rock και πρόσθεσε γνώση στην εκπαίδευση. Αύξησε δηλαδή την ποσότητα γνώσης του δέκτηανθρώπου. Ακόμα και στα δημοτικά σχολεία οι μαθητές συζητούν τα μηνύματα του Rock. Μ αυτό κατάφερε να θέσει εκτός προπαγάνδας τους δημιουργούς του παλιού Rock. Δεν μπορεί ο δημιουργός να λειτουργήσει σαν πομπός και να προκαλεί το ενδιαφέρον των ανθρώπων όταν λέει τα ίδια πράγματα με το δάσκαλο. Σήμερα δηλαδή, είτε ακούει Rock ο νέος είτε όχι, είναι το ίδιο και το αυτό. Το Rock δεν έχει αρνητικά αποτελέσματα για το σύστημα, όταν αναφέρεται στο σεξ και την ίδια ώρα στο σχολείο οι μαθητές ενημερώνονται για τα προφυλακτικά. Το σύστημα τα μετέφερε τα μηνύματα του Rock στην εκπαίδευση και τα ευνούχισε. Απλά ο άνθρωποςδέκτης βρίσκεται σήμερα σε ανώτερο επίπεδο γνώσης, αλλά παραμένει δέκτης. Όπως είπαμε και σε άλλο σημείο, το πρόβλημα για το σύστημα είναι να ελέγχει την προπαγάνδα, ενώ οι αναλογίες δεν το απασχολούν ιδιαίτερα. Όπως καπέλωσε τη Γαλλική Επανάσταση καπέλωσε και το Rock. Απλά στην πρώτη περίπτωση αναγκάστηκε να δώσει γνώση σε ανθρώπους που δεν είχαν καθόλου, ενώ στη δεύτερη πρόσθεσε γνώση σε ανθρώπους που είχαν, ώστε να εξισώσει τους αντιπάλους προπαγανδιστές με τους απλούς ανθρώπους. Ενώ παλαιότερα ο δημιουργός του Rock είχε διαφορετική γνώση από τους ακροατές του, σήμερα δεν διαφέρει απ αυτούς που εκπαιδεύει το σύστημα. Ο ίδιος άνθρωπος τότε ήταν ενδιαφέρων, ενώ σήμερα είναι παντελώς αδιάφορος. Κατ αυτόν τον τρόπο η προπαγάνδα επέστρεψε στα χέρια του συστήματος κατ αποκλειστικότητα.

Ο αναγνώστης εύλογα θ
αναρωτηθεί πώς όλα αυτά είναι δυνατόν να οδηγούν σε έλεγχο του Rock και όχι σε νίκη του. Αν δηλαδή το σύστημα διαρκώς υιοθετεί τα μηνύματα του Rock σε κάποια στιγμή θα καταρρεύσει και άρα θα νικηθεί από το Rock που διαρκώς γεννά νέους προβληματισμούς. Σ αυτό το σημείο εμφανίζεται το μεγάλο όπλο του συστήματος που έχει σχέση με την τεχνολογία και είναι η τηλεόραση. Το σύστημα χρησιμοποίησε την τεράστια ισχύ της τηλεόρασης για να ελέγξει το Rock. Η εμφάνιση της τηλεόρασης χώρισε τον χρόνο σε δύο μέρη. Το σύστημα υιοθέτησε στην εκπαίδευση τα μηνύματα της Rock της προτηλεόρασης εποχής. Εκεί σταμάτησε. Από εκείνο το σημείο κι έπειτα ελέγχει τα πάντα με την ισχύ της τηλεόρασης. Ο έλεγχος αυτός είναι για το σύστημα σχετικά εύκολη υπόθεση. Χρησιμοποιείται η δύναμη της εικόνας εις βάρος του στίχου. Έχοντας η εξουσία κοινά συμφέροντα με το κεφάλαιο, ένωσαν τις δυνάμεις τους εις βάρος του Rock. Εχθρός αυτών των κοινών συμφερόντων ήταν το ισχυρό κι επαναστατικό Rock. Σύμμαχός τους το εμπορικό κι ευνουχισμένο Rock. Αυτή η περίπτωση σύμπλευσης της εξουσίας με το κεφάλαιο είναι εξαιρετικά σπάνια και είναι αποτέλεσμα της καταλυτικής παρουσίας της τηλεόρασης. Η σπανιότητα αυτής της κατάστασης έγκειται στο γεγονός ότι η εξουσία έχει πάντα συγκρουόμενα συμφέροντα με την πλατιά λαϊκή μάζα. Αυτό που γοητεύει τον κόσμο είναι αξιωματικά αντίθετο μ΄ αυτό που πρεσβεύει η εξουσία. Το κεφάλαιο, που έχει ως στόχο το κέρδος, στηρίζει εκ των δεδομένων το εμπορικό φαινόμενο και άρα αυτό που γοητεύει όπως είπαμε τον κόσμο. Εκ των δεδομένων δηλαδή κεφάλαιο και εξουσία έχουν συγκρουόμενα συμφέροντα.

Πώς όμως φτάσαμε στα κοινά συμφέροντα εξουσίας και κεφαλαίου στην περίπτωση του Rock; Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: Κοινό συμφέρον δεν συνεπάγεται απαραίτητα και ταύτιση. Κεφάλαιο και εξουσία έχουν κοινό εχθρό και κοινό συμφέρον, αλλά όχι και κοινούς λόγους που γεννούν αυτά τα στοιχεία. Οι συγκυρίες τούς έφεραν σε κοινό στρατόπεδο. Οι συγκυρίες όμως δεν αφήνονται στην τύχη και ιδιαίτερα όταν αυτός που ευνοείται είναι το σύστημα με την τρομερή του γνώση. Το σύστημα φοβάται τη σύγκρουση μόνον όταν ο αντίπαλος είναι το κεφάλαιο. Ήταν δυνατόν να διαπιστωθεί κοινό συμφέρον με το κεφάλαιο και να μη δώσει το σύστημα στην όλη κατάσταση μόνιμα χαρακτηριστικά; Το μόνο που είχε να κάνει ήταν να διδάξει τις πρακτικές που το ίδιο ακολουθεί και στους ανθρώπους του κεφαλαίου. Το σύστημα επί μονίμου βάσεως καπελώνει τα πάντα. Καπελώνει πανίσχυρους αντιπάλους και τους θέτει υπό την εξουσία του. Αυτό έκανε και στην περίπτωση το Rock. Έμαθε στους υπαλλήλους των εταιρειών πώς να εξουσιάζουν τους δημιουργούς. Εξουσία και κεφάλαιο μισούν το ισχυρό Rock. Τι όμως σημαίνει ισχυρό Rock; Ισχυροί και επαναστάτες δημιουργοί. Το σύστημα αυτούς τους μισεί γιατί το απειλούν, ενώ το κεφάλαιο τους μισεί γιατί έχουν την ισχύ να περιορίζουν το μερίδιό του στα κέρδη. Το πρώτο σκέλος το εξετάσαμε και γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το δεύτερο σκέλος που αφορά το μίσος του κεφαλαίου. Προ της εποχής της τηλεόρασης το κεφάλαιο επένδυε στο ισχυρό Rock γιατί αυτό ήταν εμπορικό και απέδιδε το μεγαλύτερο κέρδος. Για να καταλάβει ο αναγνώστης το πώς η "αγάπη" έγινε μίσος, θα πρέπει να γνωρίζει πώς γεννιόταν οι ισχυροί δημιουργοί του Rock.


Όπως συμβαίνει στη φύση, έτσι και στη βάση της παραγωγής του Rock, όταν δεν υπήρχε έλεγχος, ο ισχυρότερος και καλύτερος επιβίωνε. Από τα χιλιάδες εφηβικά γκρουπ που έπαιζαν ερασιτεχνική μουσική, ένα μικρό ποσοστό συνέχιζε επαγγελματικά. Μέσα από τις Pub και τις mini συναυλίες μερικά απ
αυτά το γκρουπ ξεχώριζαν κι αποκτούσαν πιστούς και αναλογικά πολλούς φίλους. Για τις ανάγκες αυτών των φίλων και συνήθως με τη μέθοδο της αυτοχρηματοδότησης παράγονταν σε μικρά στούντιο κάποιοι δίσκοι. Τα γκρουπ σ αυτόν τον χρόνο προλάβαιναν να κάνουν πολλά πράγματα. Μπορούσαν κατ' αρχήν να διαμορφώσουν το μουσικό προφίλ του συγκροτήματος, χωρίς καμία εξωτερική παρέμβαση. Ο χρόνος ήταν αρκετός για να δημιουργήσουν έναν ικανό αριθμό τραγουδιών που θ αποτελούσε το κεφάλαιό τους και τέλος στον ίδιο αυτό χρόνο μπορούσαν ν' ανταλλάξουν τα απαραίτητα μηνύματα με το κοινό, ώστε να καταλάβουν τι συμβαίνει. Είχαν μια πρόχειρη γνώση της "αγοράς" και είχαν γνώση της δικής τους απήχησης. Όταν ένα συγκρότημα βλέπει ότι το τραγούδι του έχει θετική ανταπόκριση στους εννέα από τους δέκα ανθρώπους που το πρωτοακούνε, καταλαβαίνει τις δυνατότητές του. Όταν όμως κάποιος είναι ισχυρός και το γνωρίζει, κάθε φορά που υπάρχει μια οποιαδήποτε διαπραγμάτευση, μιλάει από θέσεως ισχύος. Οι μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες, όταν έρχονταν σ' επαφή μ αυτά τα γκρουπ, δεν είχαν την διαπραγματευτική ισχύ που θα επιθυμούσαν οι ίδιες. Αυτές παρακαλούσαν τα γκρουπ και όχι το αντίθετο. Το γκρουπ μπορεί να πήγαινε για δοκιμαστικά με δανεικά χρήματα, αλλά αυτό δεν σήμαινε αδυναμία. Αυτοί είχαν στα χέρια τους ένα προϊόν με σχεδόν σίγουρη επιτυχία και άρα αυτοί έκαναν χάρη στην εταιρεία με το να την επιλέξουν. Αυτές οι συνθήκες γέννησαν το επικίνδυνο για την εξουσία Rock. Τα ισχυρά γκρουπ ήταν ταυτόχρονα και εμπορικά. Το κεφάλαιο τα στήριζε για ν αποκομίσει όφελος και αγνοούσε την εξουσία. Η εξουσία ωρυόταν και απειλούσε, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Ακόμα κι να έπειθε τις εταιρείες για την επικινδυνότητα των γκρουπ, αυτές δεν μπορούσαν να επέμβουν. Ήταν αδύναμες οι εταιρείες να "κόψουν" τα ανεπιθύμητα τραγούδια ή να επιβάλλουν στυλ στα γκρουπ με βάση τα συμφέροντά τους. Αν το επιχειρούσαν θα ζημιώνονταν, εφόσον τα γκρουπ θα τους εγκατέλειπαν και άλλοι θα καρπούνταν τα "χρυσά αβγά".

Αυτά γίνονταν μέχρι την εποχή που εμφανίστηκε η τηλεόραση. Από εκείνο το σημείο και πέρα η εξουσία και οι εταιρείες έπαιξαν ένα ύπουλο παιχνίδι εις βάρος του Rock. Για να καταλάβουμε το παιχνίδι αυτό, που είχε ως στόχο το Rock, θα συγκρίνουμε την αρχική κατάσταση με τη σημερινή και μετά θα δούμε τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε από το σύστημα.


Η σημερινή κατάσταση, του ευνουχισμένου και χωρίς δύναμη Rock, είναι αποτέλεσμα της δύναμης της εικόνας και άρα της τηλεόρασης. Η τηλεόραση άλλαξε το σύνολο των παραγόντων που δίνουν ισχύ στο τραγούδι και άλλαξε επίσης το σύνολο των συνθηκών που γεννιούνται οι δημιουργοί. Σ
ό,τι αφορά το πρώτο σκέλος συμβαίνει το εξής: Το τραγούδι είναι λόγος. Ο λόγος μεταφέρει γνώση ανάμεσα στους ανθρώπους και, όταν αυτό δεν είναι δυνατόν, μεταφέρει απλούς προβληματισμούς. Οι δημιουργοί μέσα από τα τραγούδια τους και ανάλογα με την προσωπική τους ισχύ στον τομέα της γνώσης, είτε προτείνουν ορισμένα πράγματα είτε απλά δημιουργούν προβληματισμούς, με μέσον συνήθως την πρόκληση. Εξαιτίας αυτής της δυνατότητας είναι μισητοί από το σύστημα κι αντιμετωπίζονται ως εχθροί. Εξαιτίας όμως της ίδιας δυνατότητας λατρεύονται από τους ανθρώπους. Δίνουν ως ευεργέτες γνώση και λατρεύονται από τους ευεργετούμενους. Το σύστημα αυτήν τη σχέση τη μισεί κι αυτήν πολεμά. Πώς όμως μπορεί να πολεμήσει μια τέτοια σχέση με επιτυχία; Να κατηγορήσει τους δημιουργούς; Να τους κλείσει φυλακή ή ν απαγορεύσει την κυκλοφορία των δίσκων τους; Όλα αυτά είναι εκ των προτέρων καταδικασμένα ν' αποτύχουν. Ποτέ δεν πέτυχαν σαν πρακτικές και όσες φορές δοκιμάστηκαν είχαν τα αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα. Αυτή η σχέση καταστρέφεται με τον πλέον ιδανικό τρόπο όταν απειληθεί ο παράγοντας που τη γεννά, τη συντηρεί και την ενισχύει. Ο παράγοντας που πρέπει να εξαλειφθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ο λόγος και άρα ο στίχος. Εξαιτίας του λόγου τους οι δημιουργοί λατρεύονται και με μέσον τον λόγο συντηρούν τη λατρεία. Η μουσική του τραγουδιού απλά αυτόν τον λόγο τον ισχυροποιεί και αναλαμβάνει να τον κάνει όσο το δυνατόν πιο ελκυστικό. Η μουσική από μόνη της δεν απειλεί το σύστημα και δεν προσφέρει στον άνθρωπο τίποτε παραπάνω από μια αισθητική απόλαυση. Το βλακώδες τραγούδι δεν γίνεται έξυπνο με την καλή μουσική, απλά γίνεται πιο όμορφο. Το έξυπνο τραγούδι δεν γίνεται βλακώδες από την κακή μουσική, παρά αδικείται.

Όλα αυτά τα γράψαμε για ν
αντιληφθεί ο αναγνώστης ποια στοιχεία του τραγουδιού μπορεί να χρησιμοποιήσει υπέρ του το σύστημα στον πόλεμο εναντίον του Rock και ποια όχι. Ο έξυπνος λόγος είναι εχθρός του, ενώ ο βλακώδης είναι σύμμαχος. Το πρόβλημα είναι ότι αυτός ο σύμμαχος δεν έχει απήχηση στο κοινό. Από την άλλη πλευρά η καλή μουσική μπορεί να γίνει σύμμαχος του συστήματος, γιατί μπορεί να εξωραΐσει τη βλακεία τού λόγου. Μπορεί να ισχυροποιήσει έναν ασθενικό σύμμαχο. Μ' αυτά τα δεδομένα τι μπορεί να κάνει το σύστημα σ αυτήν την περίπτωση; Να γράφει τραγούδια με τα επιθυμητά γι' αυτό χαρακτηριστικά που θα παρασύρουν τον κόσμο μακριά από το Rock; Εμμέσως το έκανε, διαφημίζοντας στην περίοδο του μεγάλου Rock κάτι απερίγραπτους τύπους, που είχαν απήχηση σε κάτι νέους συντηρητικότερους κι απ' τους γονείς τους. Τέτοιοι οπαδοί βέβαια περισσότερο δυσφημούν μια δραστηριότητα παρά τη διαφημίζουν. Τα πράγματα άλλαξαν όμως με την εμφάνιση της τηλεόρασης. Το σύστημα, με μέσο την τηλεόραση, επιβλήθηκε στους δημιουργούς και τους κατέστρεψε. Αυτό έγινε με τη βοήθεια της εικόνας. Οι Κινέζοι λένε ότι… "μια εικόνα είναι χίλιες λέξεις". Μέσα σ αυτήν την αλήθεια κρύβεται το μυστικό της νίκης του συστήματος. Η εικόνα μπορεί με την κατάλληλη χρήση ν αντικαταστήσει τις λέξεις. Το βίντεοκλιπ μπορεί ν' αναλάβει το ρόλο των στίχων. Το πρόβλημα δημιουργείται εξαιτίας αυτής της ιδιομορφίας. Η δυνατότητα που έχει η εικόνα ν' αντικαθιστά τον λόγο την κάνει επικίνδυνη. Η επικινδυνότητα έγκειται στο γεγονός ότι η εικόνα δεν μεταφέρει μήνυμα. Την εικόνα την αντιλαμβάνεται και την περιγράφει ο καθένας με βάση τις δικές του ικανότητες. Αντίθετα ο στίχος έχει σχέση με τις δυνατότητες του δημιουργού. Το τραγούδι είναι αποτελεσματικό, όταν ο ευφυής, σαρκαστικός και μελετημένος λόγος του δημιουργού μεταφέρεται αυτούσιος από στόμα σε στόμα.

Το ιδεώδες είναι
για τη μεταφορά ενός μηνύματος η εικόνα και ο λόγος να αλληλοσυμπληρώνονται, υποβοηθώντας το ένα την αποστολή του άλλου. Η εικόνα διευκολύνει το θεατή να καταλάβει πιο εύκολα έναν δύσκολο και περίπλοκο στίχο. Ο στίχος από την πλευρά του δίνει νόημα και αξία στην εικόνα. Το σύστημα, γνωρίζοντας τη δυνατότητα της εικόνας ν' αντικαθιστά το λόγο, προσπάθησε να επέμβει εις βάρος του λόγου, που είναι εχθρός του. Στην περίπτωση της μουσικής και άρα του Rock αυτή η δυνατότητα της εικόνας είναι θανάσιμος κίνδυνος. Η εικόνα έχει επικουρικό ρόλο, τη στιγμή που το τραγούδι έχει αξία και άρα είναι απειλητικό μόνο εξαιτίας του στίχου του. Η εικόνα έχει θετικό ρόλο μόνο όταν βοηθάει αυτόν τον λόγο. Όταν η εικόνα αναλαμβάνει να πει αυτά που υποτίθεται θέλει να πει ο δημιουργός, δεν έχουμε Rock. Rock υπάρχει μόνον όταν υπάρχει λόγος που μπορεί, είτε με τη βοήθεια της εικόνας είτε χωρίς αυτήν, να μεταφέρει μήνυμα. Rock υπάρχει όταν αυτός που ακούει έναν δίσκο καταλαβαίνει τα ίδια ακριβώς πράγματα μ' αυτά που καταλαβαίνει αν δει το βίντεοκλιπ του τραγουδιού. Αυτό είναι και το απόλυτο τεστ για να καταλάβει κάποιος τι είναι αυτό που ακούει. Το τραγούδι από μόνο του και άρα όταν το ακούει κάποιος σε δίσκο αποκαλύπτει αν αυτό που ακούει κάποιος είναι Rock ή οτιδήποτε άλλο.

Το σύστημα όλα αυτά τα γνώριζε και η επέμβασή του ήταν τραγική για το Rock. Έθεσε την τηλεόραση
που βρίσκεται στο σύνολο σχεδόν των σπιτιών του πλανήτη στη διάθεση των δισκογραφικών εταιρειών και τις ώθησε προς την κατεύθυνση του βίντεοκλιπ. Ενίσχυσαν την εικόνα εις βάρος του στίχου. Η εικόνα δεν μεταφέρει μήνυμαγνώση και άρα αυτό που παρουσιάστηκε σαν Rock έχασε την ισχύ του. Το σύστημα, με συμμάχους την εικόνα και την καλή μουσική, κατέστρεψε τα πάντα. Για να καταλάβει ο αναγνώστης τι σημαίνει καταστροφή θα δούμε ένα παράδειγμα. Τα βίντεοκλιπ έχουν πάντα ένα mini σενάριο, όπου περιγράφεται μια κατάσταση. Το να δει κάποιος μια κατάσταση, ακόμα κι αν περιγράφει μια αρνητική όψη του συστήματος, αυτό δεν σημαίνει τίποτε. Έστω ότι το βίντεοκλιπ δείχνει μια πορεία απεργών που καταλήγει σε μια σύγκρουση με την αστυνομία και ο θεατής βλέπει τη βία του συστήματος. Η μουσική είναι συγκλονιστική αγγίζοντας την τελειότητα και ο στίχος μιλάει για θυμό, οργή, αστυνομικό κράτος και ωμότητα. Τι είναι όλο αυτό το κατασκεύασμα; Rock; Ένας άνθρωπος χωρίς γνώση είναι βέβαιος ότι αυτό είναι επίθεση εναντίον του συστήματος και άρα ο δημιουργός του ένας τολμηρός εχθρός του. Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Αν τελειώσει το βίντεοκλιπ τι απομένει στον θεατή ως κέρδος; Αν ακούσει το δίσκο στο στερεοφωνικό του τι θα καταλάβει; Αν δει ένα δελτίο ειδήσεων τι διαφορετικό θα δει; Μήπως και τα δελτία ειδήσεων λειτουργούν εναντίον του συστήματος; Ο άνθρωπος έρχεται καθημερινά αντιμέτωπος με τη βία του συστήματος. Νιώθει τα έντονα συναισθήματα της αδικίας, αλλά αυτό δεν αλλάζει τίποτε. Προβληματίζεται όσο του επιτρέπουν οι γνώσεις του και η παιδεία του. Το παραπάνω βίντεοκλιπ δεν του προσφέρει προβληματισμούς, που δεν θα είχε τη δυνατότητα να κάνει ο ίδιος. Του προσφέρει απλώς ένα θέαμα. Ο δημιουργός δηλαδή του συγκεκριμένου βίντεοκλιπ δεν προσφέρει προβληματισμούς όπως ένας δημιουργός του Rock. Rock είναι… "κάντε έρωτα και όχι πόλεμο", Rock είναι… "Δάσκαλε άσε τα παιδιά ήσυχα". Αυτά ενοχλούν το σύστημα και όχι η περιφορά της άσχημης εικόνας του μπροστά στα μάτια των ανθρώπων. Οι άνθρωποι είδαν τα χειρότερα πρόσωπά του και υποτάχθηκαν. Είδαν την Ιερά Εξέταση, είδαν τον κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό και δεν αντιστάθηκαν. Το συγκεκριμένο βίντεοκλιπ γι αυτόν το λόγο δεν είναι Rock και να φανταστεί ο αναγνώστης ότι αυτή είναι η πλησιέστερη εκδοχή του προς το πραγματικό Rock. Αυτό που παρουσιάζεται σήμερα σαν κατάσταση Rock είναι πέντε βλάκες με μακριά μαλλιά  που τα περιποιούνται στο κομμωτήριο, εικόνες επαναστατικές και στίχο …"η καλή μας αγελάδα κάνει βόλτα στη λιακάδα…", που παριστάνει το κωδικοποιημένο μήνυμα που απευθύνεται στους δήθεν "ψαγμένους".

Το σύστημα με τη βοήθεια της τηλεόρασης απαλλάχθηκε από το ενοχλητικό Rock και, αντί να έχει ως εχθρούς τα "ιερά τέρατα" άλλων εποχών, έχει "εχθρούς" τους πλέον βλάκες που το ίδιο δημιουργεί. Το κεφάλαιο, βλέποντας ότι έχει τη δυνατότητα να καπελώσει τους ισχυρούς δημιουργούς, χειρίστηκε το θέμα με τον καλύτερο γι
αυτό τρόπο. Έχοντας σύμμαχο το σύστημα εξουσίας, που του παραχωρούσε την τηλεόραση, συμφώνησε στις απαιτήσεις του. Από τη στιγμή που θέλει την τηλεόραση για λόγους διαφήμισης (μουσικές ενημερωτικές εκπομπές κλπ.), είναι δεδομένο ότι θα δεχθεί τις προδιαγραφές του συστήματος σ ό,τι αφορά τον στίχο των τραγουδιών που θα προωθεί. Δεν είναι δυνατόν να προωθεί τραγούδια ανατρεπτικά και να έχει την απαίτηση να χρησιμοποιεί τη δύναμη της τηλεόρασης. Το κεφάλαιο δεν πρόβαλε καμιά αντίσταση σ αυτές τις προδιαγραφές, γιατί κατά πρώτον μισούσε τους πραγματικούς δημιουργούς και κατά δεύτερον, μέσω των νέων συνθηκών, άλλαξαν οι συσχετισμοί ισχύος μεταξύ δημιουργών και εταιρειών.

Σ
ό,τι αφορά το μίσος που ένιωθαν οι άνθρωποι του κεφαλαίου τα πράγματα είναι απλά. Οι πρωτοπόροι δημιουργοί απολάμβαναν τα πάντα κι αυτοί ό,τι περίσσευε. Συμβαίνει πάντα με τους καριερίστες υπαλλήλους, όταν αυτοί συμμετέχουν σε κοινές δραστηριότητες με ανθρώπους ταλαντούχους, να τους ζηλεύουν μέχρι θανάτου. Ζηλεύουν τη λατρεία, τη δόξα και τον πλούτο που αυτοί απολαμβάνουν χωρίς κόπο, την ίδια στιγμή που οι ίδιοι κοπιάζουν τρομερά, χωρίς να ξεφεύγουν από την ανωνυμία και την ανυποληψία. Όλοι αυτοί έχουν πολλούς λόγους ν αναζητούν τρόπους να ταπεινώσουν αυτούς που απολαμβάνουν τη λατρεία του κόσμου. Όνειρό τους και στόχος τους ήταν να εμφανίζονται οι ίδιοι υπεράνω όλων. Να εμφανίζονται αυτοί σαν οι ισχυροί και έξυπνοι του παιχνιδιού. Αυτοί που ανακαλύπτουν, καθιερώνουν, αλλά και καταστρέφουν τους καλλιτέχνες όποτε το επιθυμούν. Αυτό βέβαια δεν ήταν δυνατόν να το πετύχουν εις βάρος των "ιερών τεράτων" του Rock, που γεννιούνταν μέσα από τη βάση της κοινωνίας και καθιερώνονταν αποκλειστικά με την ικανότητά τους και το ταλέντο τους. Αυτοί δεν υπολόγιζαν κανέναν υπαλληλάκο και τους αντιμετώπιζαν σαν μπακάληδες. Ποτέ δεν έπαυαν να τους υπενθυμίζουν ότι ζούσαν σχεδόν παρασιτικά εξαιτίας του ταλέντου αυτών που συνεργάζονται.

Η τηλεόραση όλα αυτά τα άλλαξε. Οι δισκογραφικές εταιρείες ισχυροποιήθηκαν από τη στιγμή που η τηλεόραση και η δύναμή της είναι προσιτή μόνο γι
αυτούς που υποκλίνονται σ αυτές. Όταν η τηλεόραση μέσα σε μια νύχτα μπορεί να κάνει τον οποιοδήποτε διάσημο, εννοείται ότι η ισχύς αυτών που διαχειρίζονται τη δύναμή της είναι τεράστια. Επιπλέον η τηλεόραση αλλοίωσε και τη δομή της ίδιας της μουσικής αγοράς. Μέχρι τότε τα δισκοπωλεία ήταν τα τερματικά της αγοράς όπου έφτανε η μουσική παραγωγή. Σ αυτά τα τερματικά κρινόταν η ποιότητα αυτής της παραγωγής από ανθρώπους που γνώριζαν από μουσική και παρακολουθούσαν την πορεία της. Αυτοί όλοι οι ερασιτέχνες κριτικοί ήταν στην πραγματικότητα οι διαφημιστές ή δυσφημιστές των νέων τραγουδιών. Απ αυτούς που δεν συνδέονταν με οικονομικά συμφέροντα έφτανε το μήνυμα στις τάξεις των νέων. Η επιτυχία δηλαδή του κάθε δίσκου στηρίζονταν σε μεγάλο βαθμό στην… από στόμα σε στόμα… ενημέρωση. Αυτή η κατάσταση είναι ευνοϊκή για το Rock και τους δημιουργούς του, γιατί δεν επιτρέπει στις εταιρείες να επιβάλλουν στην αγορά επιλογές που δεν είναι ποιοτικές, παρά μόνο συμφέρουσες για τις ίδιες.

Η τηλεόραση αυτήν την κατάσταση την ανατρέπει για δύο λόγους. Ο πρώτος οφείλεται στη δυνατότητά της να επιβάλλει ένα τραγούδι. Με τη βοήθεια ενός όμορφου βιντεοκλίπ και μέσα από συνεχείς επαναλήψεις στο τέλος ο θεατής εξοικειώνεται με ένα τραγούδι και το ακούει ευχάριστα. Ο δεύτερος είναι ότι το τραγούδι τυγχάνει μέσω της τηλεόρασης γενικής κρίσης, παρακάμπτοντας το εμπόδιο της κρίσης των ερασιτεχνών, που όπως είπαμε γνωρίζουν από μουσική. Από τα εκατομμύρια ανθρώπων, που θα ακούσουν το τραγούδι και θα δουν το βίντεοκλιπ, θα βρεθούν αρκετές χιλιάδες που θα τους ικανοποιήσει. Ακόμα και την πιο μεγάλη "πατάτα", αν τη διαφημίσει κάποιος "έγκριτος" μουσικοκριτικός στην τηλεόραση, θα βρεθούν χιλιάδες να την υποστηρίξουν. Αυτοί οι έγκριτοι είναι πάντα "γλείφτες" των μεγάλων εταιρειών και συνδέονται άμεσα με τα οικονομικά συμφέροντα, εφόσον αυτές τους "ταΐζουν". Στην προηγούμενη κατάσταση, οι γνώστες περί μουσικής θα σταματούσαν το τραγούδι με την ανιδιοτελή αρνητική τους κρίση πριν φτάσει σ
όλους αυτούς που μπορεί να μην ξέρουν από μουσική, αλλά αγοράζουν δίσκους. Η νέα αυτή κατάσταση ισχυροποίησε τις εταιρείες, γιατί, όπως βλέπουμε, όχι μόνο έχουν τη δυνατότητα να προωθούν όποιον θέλουν, αλλά δεν φοβούνται να επενδύσουν ακόμα και σε μια ηλιθιότητα, εφόσον είναι σίγουροι ότι θα βρεθούν άνθρωποι που θα την πληρώσουν, υπακούοντας στις "εντολές" των "έγκριτων" μουσικοκριτικών.

Αυτό ήταν το τέλος του Rock. Οι μεγάλες εταιρείες δεν ήταν αναγκασμένες να παρακαλάνε αυτούς που είχαν αποκτήσει φίλους με τη δουλειά τους και γνώριζαν την ισχύ τους και την πιθανή εμπορικότητά τους. Οι εταιρείες προτιμούσαν να συνεργάζονται με λιγότερο ταλαντούχους καλλιτέχνες, δουλικούς και με συμβόλαια συνεργασίας που θυμίζουν την εποχή του δουλεμπορίου. Οι εταιρείες έχουν σήμερα την ισχύ ακόμη και να νοικιάζουν τους καλλιτέχνες για οποιαδήποτε εκδήλωση. Εγκαίνια καταστημάτων, γενέθλια γόνων μεγιστάνων κλπ.. Φαντάζεστε τι θα γινόταν αν πρότειναν κάτι ανάλογο στους "μύθους" του Rock; Αυτό που έχει σημασία είναι ότι οι εταιρείες υπέταξαν τους δημιουργούς και τους έκαναν δούλους τους. Τώρα μπορούμε να μιλάμε για πραγματική βιομηχανία, εφόσον στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν δημιουργοί. Οι εταιρείες διαλέγουν ανθρώπους χωρίς προσωπικότητα, με μόνο κριτήριο μια χαρακτηριστική φωνή και μια ενδιαφέρουσα εμφάνιση. Δεν είναι τυχαίο δηλαδή που οι σημερινοί υποτίθεται "δημιουργοί" είναι στην συντριπτική πλειοψηφία τους όμορφοι άνθρωποι σ
ό,τι αφορά την εξωτερική εμφάνιση. Αυτή η σύμπτωση ομορφιάς και ταλέντου παλαιότερα ήταν σχετικά σπάνια και ήταν αιτία να δημιουργηθούν "μύθοι" που συγκινούν ακόμη και σήμερα. Σήμερα η όμορφη εμφάνιση είναι δεδομένη, εφόσον δεν απαιτείται από τους δημιουργούς το ανάλογο ταλέντο. Άλλοι γράφουν τη μουσική, άλλοι γράφουν τους στίχους, άλλοι προετοιμάζουν τα κείμενα των υποτιθέμενων "επαναστατικών" συνεντεύξεων. Οι παριστάνοντες τους επαναστάτες δεν ελέγχουν πλέον ούτε τις συναναστροφές τους ούτε το στιλ του ντυσίματός τους κλπ.. Αυτά τα ελέγχουν οι managers, οι image-makers, και οι στιλίστες.

Τι είναι όμως όλοι αυτοί; Υπάλληλοι, σαν αυτούς που αναφέραμε πιο πάνω ότι μισούν τον οποιονδήποτε που δοξάζεται. Παλαιότερα οι δημιουργοί επέβαλαν στην κοινωνία
εξαιτίας της λατρείας που απολάμβαναν το προσωπικό τους στιλ, είτε αυτό αφορά την κόμμωση είτε το ντύσιμο είτε τη συμπεριφορά. Σήμερα οι υπάλληλοι επιβάλλουν το στιλ στους δημιουργούς κι αυτοί στο κοινό. Είμαστε δηλαδή δούλοι των δούλων, που μπορεί να χρωστούν τη θέση εργασίας τους σε κάποιον κηπουρό που γνώριζε το διευθυντή κάποιας εταιρείας.

Αλλάζοντας επίπεδο, βλέπουμε ότι όλοι αυτοί οι ατάλαντοι, που παριστάνουν τους δημιουργούς, έχουν μια κοινή πορεία με προκαθορισμένα χαρακτηριστικά. Δεν έχουν διάρκεια, γιατί οι εταιρείες, αναζητώντας διαρκώς καινούρια πρόσωπα, τους αντιμετωπίζουν σαν αναλώσιμα υλικά. Επιπλέον, αποφεύγουν μ
αυτήν τη συνήθεια και την αλλαγή στους συσχετισμούς. Ένας καλλιτέχνης, όταν παραμένει για πολύ χρόνο στο προσκήνιο, ισχυροποιείται και δεν είναι δυνατόν να προβλέψει κάποιος με ασφάλεια πώς θα ενεργήσει. Μπροστά σ αυτό το ενδεχόμενο οι εταιρείες τους εξαφανίζουν, χωρίς απαραίτητα να τους "στραγγίζουν".

Βλέποντας τη σημερινή κατάσταση και συγκρίνοντάς την με την αρχική, το συμπέρασμα που βγάζουμε είναι ότι το Rock έχασε τον προσανατολισμό του και παγιδεύτηκε. Όπως είπαμε πιο πάνω, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε τις διαφορές μεταξύ των δύο αυτών καταστάσεων, για να μπορέσουμε ν
αντιληφθούμε το πώς έγινε αυτή η παγίδευση. Η παγίδευση έγινε μεθοδικά και με τρόπο που να μην φαίνεται αντιδραστικός, ώστε να μην υπάρξει κίνδυνος να προκληθούν τα αντίθετα από τα επιθυμητά φαινόμενα. Το σύστημα ήρθε σ' επαφή με το κεφάλαιο και συμφώνησαν μια κοινή τακτική. Έπρεπε καί τα δύο μέρη να κάνουν κάποιες αμοιβαίες υποχωρήσεις. Το σύστημα από την πλευρά του έπρεπε να σεβαστεί την υποστήριξη του κεφαλαίου απέναντι στους πραγματικά ενοχλητικούς δημιουργούς του Rock, που ήταν εκείνη την εποχή κερδοφόροι. Το κεφάλαιο με τη σειρά του έπρεπε να σεβαστεί τις προτεινόμενες από το σύστημα προδιαγραφές των στίχων των δημιουργών που θα προωθούσε από εκείνο το σημείο και πέρα. Δεν αποφασίστηκε, δηλαδή, ότι με την εμφάνιση της τηλεόρασης κάποιοι συγκεκριμένοι καλλιτέχνες θα στηρίζονταν και οι υπόλοιποι θα εγκαταλείπονταν. Αυτό θα είχε τα αντίθετα αποτελέσματα και για τους δύο. Οι εταιρείες θα έχαναν τους ισχυρούς και εμπορικούς δημιουργούς, ενώ το σύστημα θα γινόταν αντιληπτό σ ό,τι αφορά τις προθέσεις του από τον κόσμο. Ο κόσμος θα καταλάβαινε τι συμβαίνει και θα στήριζε το Rock των δίσκων και όχι το Rock των βίντεοκλιπ.

Back to content | Back to main menu